Miesięczne archiwum: Styczeń 2014

Bezpłatne pomiary masy i składu ciała – 31.01.2014r. oraz 1.02.2014r.

Z powodu choroby pomiary nie odbędą się w dniach 31.01 i 1.02. Przepraszam zainteresowanych i zapraszam na kolejną edycję już niebawem.

W związku z tym, iż ostatnio bezpłatne pomiary  cieszyły się dużą popularnością oraz wiele osób pytało, kiedy odbędą się następne postanowiłam zorganizować jeszcze jedną taką akcję :)

Tym razem pomiar masy i składu ciała odbędzie się w

Galerii Handlowej Tesco
ul. Długa 37/47
53-633 Wrocław

w dniach:
31.01.2014r. (piątek) w godzinach 16.00-20.00
1.02.2014r. (sobota) w godzinach 10.00-15.00

Serdecznie zapraszam :)   :) :)

 

Wpływ słodkich napojów na zdrowie

Dzisiaj zamiast twórczości własnej zapożyczenie. Krótka aniamacja na temat wpływu słodkich gazowanych napojów na życie rodziny misiów polarnych. Czasem obrazy lepiej trafiają do wyobraźni niż wykłady.

Film wykonany przez amerykańską organizację non-profit, więc dostępny niestety jedynie w języku angielskim. Strona kampanii o wpływie słodkich napojów na zdrowie (j. ang.).

Zamieszczam go, ponieważ wielu osób bez umiaru pije tylko słodzone napoje nie zdając  sobie sprawy jaki mają one wpływ na zdrowie w dłuższej perspektywie.

Prawa pacjenta – wyżywienie

Dziś wpis o odmiennej tematyce także związany z moją pracą zawodową, a mianowicie o żywieniu pacjentów w szpitalu. Wiele osób skarży się na jakość jedzenia w ośrodkach zdrowia (często niewątpliwie słusznie), ale jednak część osób nie wie jak zadbać o swoje prawa.

Zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej (art. 20) prawa pacjenta zawierają prawo do wyżywienia i to z zastrzeżeniem, że wyżywienie to musi być odpowiednie do stanu zdrowia.

Art. 20.
1. Szpital zapewnia przyjętemu pacjentowi:
[...]
3) pomieszczenie i wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia.

Szpital powinien zapewnić odpowiednie wyżywienie bez względu na swój charakter. Będąc w placówce rehabilitacyjnej również możemy wymagać diety odpowiedniej do stanu chorobowego np. cukrzycowej czy wrzodowej nawet jeśli w danym miejscu leczymy schorzenia ortopedyczne.

Często ośrodki zdrowia wynajmują firmy cateringowe, aby dostarczały posiłki dla pacjentów. Nie zwalnia to szpitala z odpowiedzialności za prawidłowe wyżywienie. To jedynie ekonomiczne przesunięcie produkcji poza placówkę.

Jadłospis

Bez względu na to, gdzie odbywa się przygotowanie posiłku, podstawową informacją jaką pacjent powinien otrzymać jest jadłospis.

Powinniśmy tam znaleźć:

  • całodzienne wyżywienie z podziałem na posiłki
  • produkty z informacją o ich gramaturze
  • podpis osoby odpowiedzialnej za jego przygotowanie

Informacja zwrotna podstawą do reakcji

Podstawowym krokiem w wypadku, gdy mamy zastrzeżenia do posiłku powinniśmy zgłosić tę informację osobie odpowiedzialnej za wyżywienie w placówce medycznej.

Dietetyk szpitalny sprawdza jakość potraw, które mają trafić na stół pacjenta, jednak nie jest w stanie fizycznie skontrolować każdej porcji. Jeżeli potrawa albo nasza porcja odstawała w jakikolwiek sposób od tego, co jest w jadłospisie albo od pewnych przyjętych norm jakościowych np. braki w porcji, za słone, za ostre, niedoprawione potrawy, brak regularności w podawaniu posiłków(ważne dla m.in. cukrzyków) powinniśmy przekazać skargę osobie odpowiedzialnej za wyżywienie. Taka informacja zwrotna jest podstawą do dalszej reakcji dietetyka szpitalnego wobec własnej kuchni albo firmy cateringowej.

Łańcuch produkcji i dystrybucji posiłków może być dość długi, a każda osoba wchodząca w jego skład jest tylko człowiekiem, więc pomyłki w naturalny sposób mogą w nim wystąpić. Każde sprzężenie zwrotne ma szansę być podstawą do poprawy tego łańcucha.

Firmy cateringowe często w ramach przeprosin za swoje błędy dostarczają dodatkowe produkty następnego dnia (np. dodatkowe owoce lub jogurty). Nie jest to pocieszeniem dla kogoś, kto wychodzi tego dnia ze szpitala (dla tych osób radością pozostaje powrót do zdrowia), ale choć część pacjentów może liczyć na jakąś formę rekompensaty.

Dyrektor

Jeżeli posiłki często są niewłaściwe powinniśmy skarżyć się dyrektorowi szpitala. To on jest odpowiedzialny za opiekę w placówce w tym realizację artykułu 20. On również rozpisuje przetargi na wyżywienie placówki i nasze ewentualne skargi mogą mieć późniejszy wpływ na zawierane kontrakty przez dany ośrodek zdrowia.

Bardzo złożonym tematem jest ocena jadłospisów pod kątem zgodności z normami opracowanymi przez Instytut Żywności i Żywienia.  Pomijając oczywiste błędy (np. produkt zabroniony w danej diecie, a pojawia się w jadłospisie) taka analiza wymaga dużo pracy i wiedzy, dlatego pomijam ten temat w tym wpisie.

Podsumowując najważniejsze jest sprzężenie zwrotne przepływających informacji. Jeśli tego nie będzie to istnieje małe prawdopodobieństwo, że nieprawidłowości związane z jakością przyrządzanych posiłków ulegną poprawie.

Jak ocenić czy dziecko jest dobrze żywione w przedszkolu i nie tylko?

Dzieci przedszkolne

We wcześniejszym wpisie przedstawiałam wyniki badań na temat tego, co dzieci otrzymywały na talerzu w różnych przedszkolach. Dobrze zbilansowana dieta jest bardzo ważna dla najmłodszych, ale przeciętny rodzic nie ma szans na zrobienie badań laboratoryjnych porcji, które otrzymuje jego pociecha poza domem.

Czy są zatem jakieś proste sposoby, aby ocenić czy posiłki dziecka zostały skomponowane poprawnie? Tak! Jest to punktowa ocena jadłospisu  :)

Punktowa ocena jadłospisu polega na dokonaniu charakterystyki zaplanowanych jadłospisów. Dotyczy to liczby poszczególnych posiłków, ich składu, częstotliwości spożycia, przerwy między nimi. Oceny dokonuje się na podstawie przyznanych punktów. Ocenę punktową można stosować dla jadłospisu jednodniowego jak i okresowego. Możemy wyróżnić dwie takie metody:

  •  Punktowa ocena jadłospisów wg kryteriów Bielińskiej:
    Lp. Oceniane cechy Liczba przyznanych punktów
    1 0
    1 Czy liczba posiłków jest dostosowana do wieku, pracy itp.? tak  nie
    2 Czy przerwy między posiłkami są dostosowane do liczby posiłków? tak  nie
    3 Czy mleko lub produkty mleczne są w: 2-3 posiłkach 1 lub żadnym
    4 Czy produkty dostarczające białko zwierzęce (mięso, drób, ryby, jaja) są w: 3-4 posiłkach 1-2 posiłkach lub żadnym
    5 Czy warzywa i owoce są w: 2-3 posiłkach 1 lub żadnym
    6 Czy surówki lub surowe owoce są przynajmniej w 2 posiłkach?  tak  nie
    7 Czy w jadłospisie jest ciemne pieczywo, grube kasze? tak  nie
  • Punktowa ocena jadłospisów wg kryteriów Starzyńskiej:
    Lp. Cechy jadłospisu i ocena
    1 Liczba posiłków w ciągu dnia zaplanowana w jadłospisie:

    • 4-5 – 5 pkt
    • 3 – 3 pkt
    • mniej – 0 pkt
    2 Liczba posiłków, w których występują produkty dostarczające białko pochodzenia zwierzęcego:

    • we wszystkich posiłkach – 5 pkt
    • w 75% posiłków – 2 pkt
    • w mniejszej liczbie posiłków – 0 pkt
    3 Częstotliwość występowania mleka lub serów:

    • co najmniej w 2 posiłkach – 5 pkt
    • codziennie co najmniej w 1 posiłku i w 50% dni w 2 posiłkach – 2 pkt
    • rzadziej – 0 pkt
    4 Częstotliwość występowania warzyw i owoców:

    • codziennie co najmniej w 3 posiłkach – 5 pkt
    • codziennie co najmniej w 2 posiłkach – 2 pkt
    • rzadziej – 0 pkt
    5 Częstotliwość występowania warzyw i owoców w postaci surowej:

    • codziennie – 5 pkt
    • w 75% dni – 2 pkt
    • rzadziej – 0 pkt
    6 Częstotliwość występowania razowego pieczywa, kasz i nasion roślin strączkowych (fasola, groch, bób, soja, soczewica, ciecierzyca):

    • codziennie co najmniej jeden z wymienionych produktów – 5 pkt
    • w 75% dni jeden z wymienionych produktów – 2 pkt
    • rzadziej – 0 pkt

Klasyfikacja i ocena:

Liczba uzyskanych punktów Ocena jadłospisu Wnioski
30 Dobry Bez błędów
21-27 Dostateczny Błędy można wyeliminować
12-20 bez ocen zerowych Zaledwie dostateczny Duże błędy
< 12 Zły Nie nadaje się do poprawienia

Pewnie zastanawiacie się dlaczego wyodrębniono owoce i warzywa ze względu na ich częstotliwość spożywania w ciągu dnia jak i ze względu na to czy spożywane są w postaci surowej. Przecież owoc, warzywo gotowane tak samo jest dobre i pożywne jak surowe. Oczywiście, że tak, z jednym małym wyjątkiem. Niektóre witaminy i związki mineralne zawarte w owocach i warzywach wrażliwe są na światło UV oraz na wysoką temperaturę. Jedząc tylko gotowane warzywa i owoce w mniejszej ilości dostarczamy organizmowi witamin i związków mineralnych, gdyż podczas obróbki termicznej ulegają one zniszczeniu. Pewnie nie raz zauważyliście, że pokrojone jabłko, pozostawione na stole po pewnym czasie czernieje. Dzieję się tak, iż witamina C zawarta w tym owocu pod wpływem tlenu i światła rozkłada się. Aby temu procesowi zapobiec wystarczy skropić jabłko sokiem z cytryny :)

Podsumowując punktowa ocena jadłospisów jest prosta i nie zabiera dużo czasu. Każdy rodzic bez jakiegoś większego przygotowania merytorycznego może ją przeprowadzić. Wystarczy mieć tylko tygodniowy jadłospis z przedszkola czy ze szkoły. Przeważnie jest on wywieszony na korytarzu. Oczywiście ocena ta nie jest tak dokładna jak analiza specjalistyczna, ale daje nam wskazówki co jest dobre, a co powinno się jeszcze dopracować :)

Jednak analizując jadłospis dziecka z przedszkola/szkoły należy wziąć pod uwagę jeszcze dodatkowo posiłki spożywane w domu. Powyższa ocena dotyczy całodniowego wyżywienia.

Poza tym możemy i powinniśmy wymagać od placówki, do której uczęszcza dziecko, jadłospisu z podpisem osoby, która go przygotowała. To pierwszy krok, aby dowiedzieć się, czy np. firma cateringowa zaopatrująca przedszkole w jedzenie zatrudnia osobę, która wie jak powinno wyglądać żywienie dzieci w wieku przedszkolnym lub szkolnym.