Archiwa kategorii: Cukier

Jak cukier wpływa na zachowanie dziecka?

Węglowodany są, a przynajmniej powinny być głównym źródłem energii w diecie człowieka pokrywając około 55-65% dziennego zapotrzebowania dla dorosłych i 55% zapotrzebowania u dzieci. Powinny więc być elementem zrównoważonej diety. Jednak stanowczo zbyt często to cukier jest ich głównym źródłem. Jaki ma to wpływ na zachowanie dziecka?

Jak cukier wpływa na zachowanie dziecka?

Słodki smak uzależnia

Jak wykazały badania słodki smak może powodować nawet uzależnienie [1], [9]. Prawdopodobnie pozostałością odruchu człowieka pierwotnego jest fakt, że czując słodki smak nas mózg dostaje impuls dopaminy – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego za odczucie m.in. radości. Jedząc słodkie rzeczy czujemy przyjemność, która człowieka pierwotnego w świecie deficytu pożywienia mogła ocalić przed głodem, ale współcześnie prowadzi do nadmiernej konsumpcji cukrów i w konsekwencji do nadwagi. Poza tym porcja wydzielanej dopaminy jest większa, gdy poznajemy nowy smak lub produkt. Nie dziwmy się zatem, że dzieci tym chętniej sięgają po słodycze – z ich perspektywy większość słodkich wyrobów jest nowych.

Zachwianie poziomu glukozy we krwi

Spożywane cukry proste wchłaniając się szybko do krwiobiegu podnoszą poziom glukozy. Nasz mózg korzysta z glukozy jako źródła energii, a więc wyższy jej poziom powoduje wzmożoną aktywność umysłową. Jednak daje to efekt krótkotrwały wywołany tym, iż nasz organizm nie nadąża z regulacją poziomu cukru we krwi. Gdy poziom insuliny zacznie już rosnąć może się okazać, że poziom cukru spadnie poniżej poziomu sprzed słodkiej przekąski i poczujemy się jeszcze bardziej wyczerpani (dlatego preferowanym źródłem energii w diecie są węglowodany złożone, które wchłaniają się wolniej do krwioobiegu).

Czy cukier wpływa na nadpobudliwość dziecka?

Pytanie to stawia sobie wielu rodziców. Jak wykazały badania wzmożona konsumpcja cukru nie zwiększa prawdopodobieństwa wystąpienia nadpobudliwości u dzieci [2]. Jednak ta odpowiedź nie wyczerpuje tematu wpływu cukru. Nadpobudliwość dziecka jest związana z innymi czynnikami, jednak faktem jest, iż zbyt duża podaż sacharozy może powodować nasilenie się niektórych objawów nadpobudliwości, np. problemów z zaśnięciem dziecka [3],[4]. Młody człowiek przyjmując cukier pod postacią różnych słodkich przekąsek i napojów (tak, napoje również zawierają go sporo, np. szczególnie te popularne gazowane) dostarcza organizmowi porcję:

  • dopaminy – neuroprzekaźnika odpowiedzialnego m.in. za odczucie przyjemności
  • glukozy – źródła energii dla mózgu

W efekcie mamy efekt pobudzenia dziecka. Pamiętajmy o tym zatem wieczorem, gdy chcemy położyć pociechę spać. Wieczorne podjadanie słodyczy może nam to utrudnić.

Dieta ma wpływ na nadpobudliwość dziecka

Uzupełniając temat należy powiedzieć, że choć sama wielkość podaży cukru nie ma wpływu na występowanie nadpobudliwości to już brak zbilansowanej diety nie jest bez znaczenia. Często wskazywany jest wpływ tak zwanej diety „Zachodniej” na liczne problemy dzieci. Jak pokazali Norwedzy [8] na próbie 12-13 latków dzięki racjonalnej diecie u dzieci rzadziej występowały zaburzenia psychiczne oraz hiperaktywność. Natomiast duży udział „śmieciowych” posiłków zwiększał częstotliwość występowania hiperaktywności. Również w badaniach Australijskich [5] i Brytyjskich [7] zaobserwowano podobne zależności w innych grupach wiekowych. Istnieją również przesłanki, że odpowiednia suplementacja cynkiem [6] lub kwasami tłuszczowymi omega-3 [10] może poprawić efekty walki z nadpobudliwością dzieci.

Cukier formą ucieczki

Jeżeli widzimy, że nasze dziecko zajada się słodkimi produktami to powinniśmy sobie zadać jeszcze pytanie, czy nie jest to efektem stresu. Jak pokazały badania Belgów [11] na ponad 400 osobowej grupie w wieku 5-12 lat istnieje związek między „emocjonalnym” odżywianiem, a napięciami w życiu. Cukier może być formą ucieczki dla dziecka (i nie tylko dziecka) przed narastającymi wyzwaniami, z którymi sobie nie radzi.
Pamiętajmy, że słodycze same w sobie są atrakcyjne, więc objadanie się nimi nie oznacza jednoznacznie problemów. Możemy je traktować jako pewien znak ostrzegawczy, zwłaszcza jeśli konsumpcja nasiliła się gwałtownie. Jak w każdym takim wypadku potrzebny jest regularny kontakt z pociechą, aby ocenić rzetelnie sytuację.

Podsumowując słodki smak daje uczucie przyjemności. Na pewno nie powinniśmy odmawiać całkowicie dziecku słodkich przekąsek. Słodycze są niekoniecznie najzdrowszym elementem diety, ale raczej niemożliwym do wyeliminowania w otoczeniu najmłodszych. Jeżeli nie dostanie ich od rodziców to z pewnością zostanie poczęstowane przez kolegów lub kupi je w szkolnym sklepiku. Nie pozostawiajmy jednak dziecka samego ze słodyczami. Nie możemy od niego oczekiwać, że samo podejmie roztropne decyzje, w kwestii jedzenia słodkich produktów. Słodki smak z uwagi na swój wpływ na receptory dopaminy wygra szybko z innymi produktami, które powinny się znaleźć w codziennym jadłospisie. Pamiętając o umiarze na pewno można znaleźć właściwą odpowiedź na pytanie jak uwzględnić łakocie w jadłospisie dziecka.

Czytaj dalej

Wpływ słodkich napojów na zdrowie

Dzisiaj zamiast twórczości własnej zapożyczenie. Krótka aniamacja na temat wpływu słodkich gazowanych napojów na życie rodziny misiów polarnych. Czasem obrazy lepiej trafiają do wyobraźni niż wykłady.

Film wykonany przez amerykańską organizację non-profit, więc dostępny niestety jedynie w języku angielskim. Strona kampanii o wpływie słodkich napojów na zdrowie (j. ang.).

Zamieszczam go, ponieważ wielu osób bez umiaru pije tylko słodzone napoje nie zdając  sobie sprawy jaki mają one wpływ na zdrowie w dłuższej perspektywie.

Negatywny wpływ spożycia cukru na organizm ludzki

Mimo iż tak dużo mówi się dziś o szkodliwości cukru, wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego jak niekorzystnie może wpływać on na nasze zdrowie. Cukier to nie tylko biały, krystaliczny proszek, ale także drożdżówki, wafelki, batoniki, czekolada, Coca-cola czy mussli, w skład których wchodzi sacharoza. Niepokoi ilość dodawanego cukru przez producentów do deserków i płatków śniadaniowych przeznaczonych dla małych dzieci. Produkty, które na pierwszy rzut oka wydawałyby się korzystne dla naszego zdrowia, wcale takie nie są; dlatego zachęcam do czytania etykiet umieszczanych na opakowaniu.

Oto negatywne konsekwencje nadmiernej podaży cukrów:

  • powodują próchnicę zębów,
  • zwiększają ryzyko nadwagi i otyłości,
  • zaburzają procesy trawienia i wypróżniania, prowadząc do zaparć,
  • u dzieci spożywających cukier zwiększa się ryzyko powstania egzemy niewiadomego pochodzenia czy alergii,
  • duża ilość cukru osłabia system odpornościowy,
  • hamują łaknienie, dziecko traci apetyt,
  • zwiększa ryzyko zachorowalności na cukrzycę.

Zatrzymajmy się przy cukrzycy. Temat ten jest na tyle ważny, gdyż cukrzyca dotyka coraz większej liczby osób (w tym i dzieci ), często przebiega bezobjawowo, w związku z czym chorzy nie wiedzą, że powinni się leczyć. Cukrzyca jest przewlekłą, nieuleczalną chorobą charakteryzującą się podwyższonym poziomem cukru we krwi (tzw. hiperglikemia), będącym wynikiem zaburzeń wydzielania lub działania insuliny. W zdrowym organizmie insulina jest odpowiedzialna za wnikanie glukozy do komórek, ułatwia magazynowanie glukozy w wątrobie oraz pobudza wytwarzania tłuszczu z nadwyżki węglowodanów, co nie doprowadza do sytuacji w której cukier krąży sobie we krwi, a komórki pozbawione są energii (gdyż glukoza ma trudności z wniknięciem do komórek). Choroba ta nie leczona zakłóca pracę wielu narządów i układów: oczu, nerek, serca, układu nerwowego, naczyń krwionośnych.

Jakie są najczęstsze objawy stwierdzane przy rozpoznaniu cukrzycy ?

  • wzmożone pragnienie,
  • częste oddawanie moczu (także w nocy),
  • spadek masy ciała.

Jak możemy uchronić dziecko przed tą chorobą?

Przede wszystkim umiar, umiar i jeszcze raz umiar. Nie powinniśmy przekarmiać dzieci słodkościami, nawet jeżeli one bardzo za nimi przepadają, gdyż zwiększa to ryzyko otyłości. Natomiast otyłość ma bezpośredni wpływ na wystąpienie cukrzycy. Powoduje oporność tkanek organizmu na działanie insuliny. Słodycze nie powinny być formą nagrody za dobre zachowanie, czy dobre oceny w szkole, gdyż zanim się obejrzymy, uzależnią się od nich. Owszem, nie zawsze mamy wpływ na to co dziecko zjada w szkole lub gdy się spotyka ze znajomymi, jednak wierzę, że jeśli od wczesnego dzieciństwa będziemy wyrabiać u dzieci prawidłowe nawyki żywieniowe, nadmiernie nie przyzwyczajać ich do smaku słodkiego oraz oferować alternatywne rozwiązania żywieniowe w postaci budyniów, kisielów, owoców, serków homogenizowanych, soków owocowo-warzywnych, to sukces gwarantowany!

Nie będzie to łatwe, gdyż samemu trzeba będzie dawać dobry przykład, ale cóż jest ważniejszego niż zdrowie takiego małego człowieka :)

ŁAKOCIE – uwzględnić je w diecie dziecka czy nie?

Nie ma chyba takiego dziecka, które nie lubiłoby słodkich przekąsek. I nie ma co się temu dziwić. Cukierki są kolorowe, ładnie pachną, mają różne kształty i formę, a przede wszystkim dają uczucie zadowolenia. Osobiście nie mam nic przeciw słodkością jeśli są spożywane z umiarem, to znaczy są tylko dodatkiem do diety, a nie zastępują pełnowartościowych posiłków. Akceptowalna ilość cukru, w każdej postaci, jaką dziecko może spożyć każdego dnia to 30 gramów. Odpowiada to trzem łyżką cukru, czy sześciu kostką czekolady. Należy pilnować, aby dziecko nie przekraczało wyznaczonej dziennej porcji. Jeśli zje tych sześć kostek, nie można już podać mu batonika. Jeśli dosładza napoje, trzeba kontrolować ile cukru zużywa, aby wszystek cukier, pochodzący z różnych źródeł, czyli z soków, batoników, cukierków, musli i innych produktów nie przekraczał zalecanej ilości 30-stu gramów. Cukier, czyli sacharoza jest potrzebny organizmowi, gdyż dostarcza mu energii. Jednak poza energią, słodycze nie zaopatrują organizmu w ważne substancje odżywcze, dlatego trzeba po nie sięgać z umiarem. Ale o tej złej stronie słodkości następnym razem  ;)