Archiwa tagu: uzależnienie

Fakty i mity na temat kofeiny

kawa

Czym jest kofeina?
Jest to organiczny związek chemiczny znajdujący się w surowych roślinach. Należy do środków psychoaktywnych. Można ją znaleźć w kawie, herbacie, kakao, napojach typu cola, napojach energetyzujących tzw. energy drinków, a także w czekoladzie.

Działanie kofeiny jest wielokierunkowe i nadal nie do końca poznane. Jednym z najlepiej znanych efektów biologicznych kofeiny są jej właściwości pobudzające. Kofeina ma też właściwości moczopędne. Mimo wielu badań panuje nadal sporo niejasności oraz błędnych wyobrażeń dotyczących jej działania na organizm ludzki. Poniżej postaram się rozwiać kilka z nich :)

Mit 1: Kofeina szkodzi dzieciom.
Fakty: Organizm dzieci w podobny sposób metabolizuje kofeinę jak u ludzi dorosłych. Badania wykazały, iż spożywana przez dzieci w umiarkowanych ilościach nie wpływa na zdolność koncentracji. Jednak u dzieci o większej wrażliwości zbyt duża dawka kofeiny może powodować nadpobudliwość, rozdrażnienie, niepokój. Jednak stan ten jest przejściowy.

Mit 2: Kobiety w ciąży nie powinny pić napojów zawierających kofeinę.
Fakty: Przeprowadzone badania wykazują, iż umiarkowane spożycie kofeiny jest bezpieczne dla kobiety w ciąży oraz jej dziecka. Nie ma zależności między spożywaniem napojów zawierających kofeinę, a wystąpieniem wad wrodzonych u płodu. Badania amerykańskie wykazują, iż nie ma także zależności między spożyciem kofeiny, a częstością poronień. Badania te jednak nie mówią o wysokim spożyciu kofeiny przez kobiety ciężarne. Ustalona, bezpieczna dawka dla kobiet w ciąży, to 200-300 mg dziennie (2-3 filiżanki kawy). Należy jednak pamiętać, że kofeina znajduje się w: herbacie, kakao, napojach typu cola, napojach energetyzujących, a także w czekoladzie.

Mit 3: Kofeina powoduje raka.
Fakty: Wiele badań wykazuje, iż kofeina nie zwiększa ryzyka zachorowań na choroby nowotworowe.

Mit 4: Kofeina zwiększa ryzyko chorób serca.
Fakty: Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, iż kofeina spożywana w umiarkowanych ilościach nie zwiększa ryzyka choroby niedokrwiennej serca, nie podwyższa poziomu cholesterolu w surowicy krwi oraz nie powoduje zaburzeń rytmu serca. U osób wrażliwych na kofeinę obserwuje się przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi.

Mit 5: Kofeina uzależnia.
Fakty: Kofeina nie należy do substancji uzależniających. Jednak przy nagłym odstawieniu napojów zawierających kofeinę mogą wystąpić przejściowe bóle głowy, ospałość, czy rozdrażnienie. Jednak trwają one nie dłużej niż dzień, dwa dni. Można temu zaradzić powoli zmniejszając ilość spożywanej kofeiny.

Mit 6: Napoje zawierające kofeinę przyczyniają się do wystąpienia osteoporozy.
Fakty: Niektóre badania wykazują, iż spożywanie kofeiny doprowadza do wypłukiwania wapnia. Jednak przy umiarkowanym spożyciu napojów zawierających kofeinę nie wpływa znacząco na gospodarkę wapniową w organizmie.

Mit 7: Kofeina nie ma właściwości, które wpływają korzystnie na organizm.
Fakty: Na podstawie wielu badań wykazano, iż kofeina jest pomocna przy zwalczaniu senności (np. u kierowców, którzy pracują wiele godzin) oraz wydłuża czas koncentracji. Wykazano także, iż produkty zawierające kofeinę tj. herbata, kawa, czekolada posiadają w swoim składzie antyoksydanty, które chronią organizm przed chorobami układu krwionośnego oraz nowotworowymi.

Podsumowanie:
Po wielu latach badań nadal nie zostało udowodnione, aby spożycie kofeiny w umiarkowanych ilościach (dla dorosłego człowieka dawka nie przekraczająca 300 mg/dzień) bezpośrednio zagrażało zdrowiu. Przy zachowaniu umiaru oraz zdrowego rozsądku bez obaw można pić kawę, herbatę oraz inne napoje zawierające ten związek.

Poniżej przedstawiam jak kształtuje się zawartość kofeiny w różnych napojach:

Herbata parzona -  50 mg w filiżance o pojemności 190 ml
Kawa rozpuszczalna – 75 mg w filiżance o pojemności 190 ml
Kawa parzona – 85 mg w filiżance o pojemności 190 ml
Napoje energetyzujące – 28-87 mg w szklance o pojemności 250 ml
Napoje typu cola – 8-53 mg w szklance o pojemności 250 ml

Źródła:
1.  American Cancer Society Medical and Scientific Committee. Guidelines on diet, nutrition and cancer. Cancer J. for Clinicians, 41(6):334-8,1996.
2. Fitoterapia i leki roślinne pod red. naukową Lamer-Zarawską E., Kowal-Gierczak B, Niedworak J. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007. Alkaloidy.
3. „Medycyna Praktyczna” 2013/01 – „Czy picie kawy wpływa na ryzyko zgonu?”
4. The Use of Green Coffee Extract as a Weight Loss Supplement: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomised Clinical Trials (Igho Onakpoya, Rohini Terry, Edzard Ernst) Gastroenterology Research and Practice Volume 2011